سفالگری در لالجین استان همدان چقدر قدمت داشته و چه تاریخچه ای دارد؟

لالجین یا پایتخت سفالگری در ایران در ۲۰ کیلومتری شمال غربی همدان واقع شده و یکی از مراکز مهم سفالگری در ایران است.
به گفته باستان شناسان و مورخان، سفالگری در لالجین تاریخچه ای بسیار طولانی داشته که به حدوداً ۷۵۰۰ سال پیش باز می گردد.
حفاری هایی که در سال های اخیر در تپه هگمتانه انجام شده نشان می دهد که لالجین در زمان باستان مرکز مهم تولید سفال و سرامیک در خاور میانه به شمار می رفته است و هنوز هم حدود ۸۰% از جمعیت شهرستان لالجین که چیزی در حدود ۵۵۰۰۰ نفر است، به تولید سفال و سرامیک اشتغال دارند و می توان گفت سفالگری در لالجین برای مردم این شهرستان چیزی فراتر از شغل و حرفه بوده و در روح و جان مردم ریشه دوانده است.

نبرد لالجین و چین بر سر محصولات سفالی

همانطور که گفتیم سفالگری در لالجین شغل اصلی مردم است و در مجموع در حال حاضر ۹۲۵ کارگاه سفالگری سنتی و مدرن در این شهرستان مشغول به کار هستند که سفال و سرامیک مورد نیاز بیش از ۲۸۰ فروشگاه مختلف صنایع دستی و سفالی را تولید می کنند.
در سال های گذشته سفالگری در لالجین به شدت مورد حمله کالاهای سفالی و سرامیک بی کیفیت چینی واقع شده است که به دلیل ارزان بودن نسبت به محصولات سفالی لالجین توانسته مشتریان زیادی به دست آورد.
به همین خاطر مردم لالجین طی اعتراضی به دولت و مقامات استانی اعلام کردند که از واردات سفال و سرامیک ارزان و بی کیفیت چینی به کشور جلوگیری به عمل آورد.

معرفی سفالگری در لالجین

همان طور که در تاریخ ایران باستان مشهود است، سفالگری یکی از صنایع دستی مهم و محبوب در بین مردم ایران بوده است که این امر به ویژه در مورد سفالگران لالجین واقع در استان همدان صدق می کند.
سفالگری در لالجین قدمتی چندین هزار ساله دارد و شکوفایی آن به دوره ی ایران باستان باز می گردد.
لالجین که از توابع شهر بهار به شمار می آید در حال حاضر یکی از عمده ترین مناطق تولید سفال و سرامیک در سراسر دنیا ست.
شهر لالجین با جمعیت ۵۵۰۰۰ نفر در ارتفاع ۱۷۳۱ متری از سطح زمین و در ۲۰ کیلومتری شمال غربی شهر همدان قرار دارد. حدود هشتاد درصد از جمعیت لالجین از طریق تولید سفال و سرامیک یا مشاغل مرتبط به این صنعت امرار معاش می کنند.
زمانی که در خیابان ها و مناطق مختلف این شهر باستانی گام بر می دارید، زنان، مردان و کودکان بی شماری را می بینید که در حال خلق آثار هنری زیبا و ادامه دادن راه اجداد خود هستند.
البته تعجبی ندارد که اهالی این شهر سفالگری را پیشه ی خود قرار داده اند، چرا که لالجین به عنوان پایتخت سفالگری در جهان شهرت دارد.
در طول چند دهه ی گذشته برادران خشوعی که در زمره ی سفالگران برجسته ی لالجین قرار دارند، مهم ترین آثار هنری سفالی این شهر را خلق کرده اند و گردشگران داخلی و خارجی بسیاری را برای تماشا و خرید آثار زیبای سفالی به کارگاه خود جذب کرده اند.
مطابق تحقیقات مورخان، پس از حمله ی وحشیانه ی قوم مغول به ایران تنها هفت سفالگر از مهلکه جان سالم به در بردند و با تلاش های خستگی ناپذیر خود توانستند بار دیگر صنعت سفالگری را در ایران احیا کنند.
در سال های اخیر سفالگران لالجین نه تنها هنر سنتی ایرانی و صنایع دستی ملی را حفظ کرده اند، بلکه نوآوری های متفاوتی نیز در این عرصه ارائه داده اند که در واقع برای کشورمان یک منبع مهم افتخار تلقی می شود.
به گفته ی مقامات، سفالگری در لالجین در سال های اخیر دستخوش تغییرات بزرگی از جمله تغییر در ترکیبات رنگ آمیزی هم به شیوه ی سنتی و هم به شیوه ی صنعتی و نیز ابداع کوره های مدرن که جایگزین مناسبی برای نوع سنتی آن به شمار می آید شده است.
سفالگری در لالجین با که یک صنایع دستی پویا به شمار می رود رابطه مستقیمی با رشد اقتصادی، شکوفایی کسب و کار، توسعه صادرات غیر نفتی، حفظ و اشاعه ی میراث فرهنگی و معرفی هویت و تمدن حقیقی ایران به جهان دارد.

برای سفالگری در لالجین گِل را به چه طریقی آماده می کنند؟

سفالگران لالجین هم بدون چرخ و هم با استفاده از چرخ سفالگری به ساخت آثار هنری سفالی اشتغال دارند.
آنها برای کار ابتدا خاک رُس را الک کرده و مقداری شن و ماسه به آن اضافه می کنند سپس آن را با مقدار زیادی آب مخلوط می کنند تا محلول رقیقی به دست آید و در نهایت محلول را زیر نور خورشید قرار می دهند تا آب آن تبخیر شود.
در مرحله ی بعد سفالگران گِل را به کارگاه منتقل نموده و آن را به حد کافی ورز می دهند تا تمامی حباب های هوا از داخل گِل خارج شده و گِل انسجام و استحکام لازم را به دست بیاورد.
مطالب مرتبط : جهت اطلاع از روشهای آموزش سفالگری و کلاس های آموزش سفالگری با ما تماس بگیرید و نمونه کارهای هنرجویان رشته سفالگری را در صفحه آموزش سفالگری ببینید .